Σε αποστολές μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας ο χρόνος παράδοσης καθορίζεται από τα έγγραφα συχνότερα απ' ό,τι από τα χιλιόμετρα. Φορτίο που περιμένει στο σύνορο διορθωμένο έγγραφο χάνει περισσότερο χρόνο από φορτίο που ακολουθεί μακρύτερη διαδρομή. Γι' αυτό ξεκινάμε πριν τη φόρτωση.
Σε κάθε αποστολή ισχύουν δύο διαδικασίες — διεκπεραίωση εξαγωγής στην Τουρκία και εισαγωγής στην ΕΕ. Αναλαμβάνουμε αμφότερες, όχι μόνο την τουρκική πλευρά.
Η τελωνειακή ένωση και τα όριά της
Η Τουρκία και η ΕΕ αποτελούν από το 1995 τελωνειακή ένωση για τα βιομηχανικά προϊόντα. Με κανονικό A.TR τα βιομηχανικά προϊόντα εισάγονται χωρίς δασμό. Το A.TR δεν είναι πιστοποιητικό προέλευσης με την κλασική έννοια — βεβαιώνει το καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας. Η διάκριση παραβλέπεται συχνά και το κόστος είναι υψηλό.
Εκτός της ένωσης παραμένουν δύο κατηγορίες: τα αγροτικά προϊόντα και τα προϊόντα του πρώην τομέα άνθρακα και χάλυβα. Για αυτά ισχύουν χωριστές προτιμησιακές ρυθμίσεις με αποδεικτικό το EUR.1.
Σε αυτή τη γραμμή το σημείο έχει ιδιαίτερη βαρύτητα: το εμπόριο τροφίμων και αγροτικών προϊόντων μεταξύ των δύο χωρών είναι σημαντικό, και ένα A.TR σε τέτοιο φορτίο αφήνει τον πλήρη δασμό πληρωτέο.
Έγγραφα
| Έγγραφο | Σκοπός | Εκδίδεται από |
|---|---|---|
| Εμπορικό τιμολόγιο | Αξία, περιγραφή, όρος παράδοσης | Πωλητή |
| Δηλωτικό συσκευασίας | Αριθμός τεμαχίων, βάρη, διαστάσεις | Πωλητή |
| A.TR | Απαλλαγή δασμού για βιομηχανικά | Τουρκική τελωνειακή αρχή |
| EUR.1 | Προτίμηση για αγροτικά και χάλυβα | Τουρκική τελωνειακή αρχή |
| CMR | Σύμβαση μεταφοράς | Μεταφορέα |
| T1 / δελτίο TIR | Διαδικασία διαμετακόμισης | Τελωνείο / εγγυοδοτικό οργανισμό |
| Υγειονομικό πιστοποιητικό | Τρόφιμα ζωικής ή φυτικής προέλευσης | Αρμόδια αρχή |
Πού καθυστερούν πραγματικά τα φορτία
Εσφαλμένος δασμολογικός κώδικας
Ο κώδικας καθορίζει δασμούς, απαγορεύσεις και απαιτούμενα έγγραφα. Κατά προσέγγιση κώδικας οδηγεί σε εκ των υστέρων βεβαίωση ή φυσικό έλεγχο.
Τιμολόγιο ≠ δηλωτικό
Αποκλίσεις σε ποσότητες, βάρη ή περιγραφές μεταξύ των εγγράφων είναι η συχνότερη μεμονωμένη αιτία καθυστέρησης.
A.TR σε αγροτικά
Παραμένει χωρίς αποτέλεσμα, καθώς τα προϊόντα αυτά είναι εκτός της ένωσης. Ο πλήρης δασμός εφαρμόζεται παρά ταύτα.
Ελλείπον υγειονομικό
Τα τρόφιμα δεν αποδεσμεύονται χωρίς πιστοποίηση και το φορτίο παραμένει σε χώρο προσωρινής εναπόθεσης με ημερήσια επιβάρυνση.
Ειδικές απαιτήσεις ανά προϊόν
Το τελωνείο σπάνια είναι το μόνο εμπόδιο. Ανάλογα με το προϊόν απαιτούνται και άλλα αποδεικτικά πριν την αποδέσμευση: αξιολόγηση συμμόρφωσης και σήμανση για πολλά τεχνικά προϊόντα, τεκμηρίωση ασφάλειας για χημικά, υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πιστοποιητικά για τρόφιμα και φυτικά προϊόντα, αδειοδότηση για αγαθά διπλής χρήσης.
Αυτές οι διαδικασίες έχουν δικούς τους χρόνους και ενίοτε απαιτούν εργαστηριακές δοκιμές. Δεν μπορούν να ολοκληρωθούν μετά την άφιξη, ενώ ο χώρος προσωρινής εναπόθεσης επιβαρύνεται ημερησίως.
Ο ρόλος μας
- Κατάταξη των αγαθών και έλεγχος του κώδικα έναντι του πραγματικού φορτίου
- Προσδιορισμός του δικαιώματος προτίμησης και έκδοση A.TR ή EUR.1
- Έλεγχος του συνόλου των εγγράφων για εσωτερική συνέπεια πριν τη φόρτωση
- Διασάφηση εξαγωγής στην Τουρκία
- Άνοιγμα και παρακολούθηση της διαδικασίας διαμετακόμισης
- Συντονισμός της διασάφησης εισαγωγής με τον εκτελωνιστή του παραλήπτη
- Αρχειοθέτηση της τεκμηρίωσης για μεταγενέστερο έλεγχο
Οι διαδικασίες περιγράφονται αναλυτικά στον τελωνειακό οδηγό. Για τη μεταφορά δείτε οδικές, θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές.
Συχνές ερωτήσεις για την τελωνειακή διεκπεραίωση
Ποια η διαφορά μεταξύ A.TR και EUR.1;
Το A.TR βεβαιώνει το καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας στην τελωνειακή ένωση Τουρκίας–ΕΕ και οδηγεί σε απαλλαγή δασμού για τα βιομηχανικά προϊόντα. Το EUR.1 είναι αποδεικτικό προτιμησιακής προέλευσης για τα προϊόντα που παραμένουν εκτός της ένωσης — αγροτικά και προϊόντα άνθρακα και χάλυβα. Το εσφαλμένο έγγραφο δεν προσφέρει καμία απαλλαγή.
Είναι το A.TR πιστοποιητικό προέλευσης;
Όχι, και η σύγχυση αυτή έχει συνέπειες. Το A.TR βεβαιώνει ότι τα αγαθά βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της τελωνειακής ένωσης, χωρίς να λέει τίποτε για τον τόπο παραγωγής. Βιομηχανικό προϊόν παραχθέν στην Ασία και νομίμως εισαχθέν και εκτελωνισθέν στην Τουρκία μπορεί να παραδοθεί στην ΕΕ χωρίς δασμό με A.TR. Η προτιμησιακή προέλευση απαιτείται από το EUR.1.
Πόσο διαρκεί η διεκπεραίωση;
Με πλήρες και συνεπές σύνολο εγγράφων η διεκπεραίωση εξαγωγής στην Τουρκία ολοκληρώνεται συνήθως την ίδια ή την επόμενη εργάσιμη ημέρα, και η διασάφηση εισαγωγής είναι ζήτημα ωρών. Στην πράξη οι καθυστερήσεις σχεδόν ποτέ δεν προκύπτουν από την ίδια τη διαδικασία — προκαλούνται από ερωτήματα επί των εγγράφων.
Τι απαιτείται επιπλέον για τα τρόφιμα;
Υγειονομικό πιστοποιητικό και, ανάλογα με το προϊόν, παρουσίαση σε καθορισμένο συνοριακό σταθμό ελέγχου· τα φυτικά προϊόντα απαιτούν φυτοϋγειονομικό πιστοποιητικό. Αυτά έχουν δικούς τους χρόνους και δεν μπορούν να τακτοποιηθούν αναδρομικά — φορτίο που απορρίπτεται σε συνοριακό σταθμό ελέγχου δεν σώζεται με μεταγενέστερη προσκόμιση του πιστοποιητικού.
Ποιος ευθύνεται εάν ο δασμολογικός κώδικας ήταν εσφαλμένος;
Από τελωνειακή άποψη ευθύνεται ο διασαφιστής, που στην εισαγωγή είναι συνήθως ο παραλήπτης ή ο τελωνειακός αντιπρόσωπός του. Στην πράξη όμως το σφάλμα προκύπτει νωρίτερα, στην περιγραφή των αγαθών από τον πωλητή. Ελέγχουμε την κατάταξη πριν τη φόρτωση έναντι του πραγματικού φορτίου και επισημαίνουμε τις ασυνέπειες προτού υποβληθεί διασάφηση.