Gümrükleme, ihraç veya ithal edilen malın gümrük idaresine beyan edilmesi, vergilerin hesaplanıp ödenmesi ve gerekli izinlerin alınarak malın sınırdan yasal olarak geçirilmesi sürecidir. KEY Forwarding bünyesindeki gümrük müşavirleri, Türkiye'deki ihracatçı ve ithalatçılar için ihracat beyannamesi, ithalat beyannamesi, A.TR, EUR.1 ve menşe belgelerini taşıma operasyonuyla aynı ekipte hazırlar. Sevkiyatların teslim tarihini çoğu zaman mesafe değil evrak belirler; düzeltilmiş bir belge için sınırda bekleyen yük, daha uzun bir güzergâhtan giden yükten fazla zaman kaybeder.
Bu yüzden işe yüklemeden önce başlarız: GTİP'i kontrol eder, tercihli rejimden yararlanma hakkını teyit eder, belgelerin birbiriyle tutarlı olduğunu doğrularız. Her sevkiyatta iki işlem vardır — Türkiye'de ihracat gümrüğü ve varış ülkesinde ithalat gümrüğü — ve biz yalnızca Türkiye tarafıyla yetinmeyiz.
Tercihli rejim varış ülkesine göre değişir
Doğru yapılması gereken en önemli konu budur, çünkü alıcının gümrük vergisi ödeyip ödemeyeceğini belirler. Türkiye'nin ticaret düzenlemeleri tek tip değildir:
| Varış | Düzenleme | Gereken belge |
|---|---|---|
| Avrupa Birliği | Sanayi ürünlerinde Gümrük Birliği | A.TR — sanayi ürünlerinde gümrük vergisi yok |
| AB, tarım / demir-çelik | Gümrük Birliği dışında | EUR.1 veya menşe beyanı |
| Birleşik Krallık | İngiltere–Türkiye serbest ticaret anlaşması | Anlaşma kapsamında menşe ispatı |
| EFTA ve diğer STA ortakları | Serbest ticaret anlaşmaları | EUR.1 veya menşe beyanı |
| Avrasya Ekonomik Birliği | Serbest ticaret anlaşması yok | Menşe şahadetnamesi; normal tarife |
| Diğer pazarlar | Tercih yok | Menşe şahadetnamesi; ithalatçı ülkenin tarifesi |
Sık yapılan ve pahalıya mal olan bir yanlış anlama: A.TR bir menşe belgesi değildir. Malın Türkiye–AB Gümrük Birliği içinde serbest dolaşımda olduğunu gösterir; nerede üretildiği hakkında bir şey söylemez. Asya'da üretilip Türkiye'ye usulüne uygun ithal edilmiş bir mal, A.TR ile AB'ye vergisiz gidebilir. Tercihli menşei belgeleyen ise EUR.1'dir.
Sunduğumuz gümrük hizmetleri
İhracat beyannamesi
GTİP kontrolü, A.TR, EUR.1 ve menşe belgelerinin hazırlanması, ihracat beyannamesinin tescili ve transit rejiminin (TIR karnesi veya T1) açılması.
İthalat beyannamesi
GTİP tespiti, gümrük kıymeti ve vergi hesaplama, belge kontrolü, ürün güvenliği denetimleri ve beyannamenin sisteme girişi.
Özel gümrük rejimleri
Dahilde işleme, hariçte işleme, geçici ithalat ve antrepo rejimlerinde danışmanlık ve uygulama.
Dış ticaret danışmanlığı
İthalat/ihracat mevzuatı, yasaklı ve kısıtlı ürün kontrolü, teşvik uygulamaları hakkında rehberlik.
Sevkiyatlar gerçekte nerede takılır?
- Tahmini GTİP. Gümrük tarife pozisyonu vergi oranını, yasakları ve belge gerekliliklerini belirler. Yaklaşık bir kod, sonradan ek tahakkuk, ceza veya fiziki muayene demektir. Belirsiz durumlarda teknik şartname, katalog veya numune üzerinden kodu belirler, gerekirse Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) başvurusu yaparız.
- Fatura ile çeki listesinin uyuşmaması. Belgeler arasında farklı miktar, ağırlık veya tanım en sık görülen tek gecikme nedenidir.
- Yanlış tercih belgesi. Tarım ürünü için düzenlenen A.TR hiçbir şey sağlamaz; mal Gümrük Birliği dışında olduğu için normal vergi uygulanır.
- Eksik alıcı kaydı. Varış ülkesinde ithalatçının gümrük kayıt numarası yoksa beyan verilemez, mal ücretli geçici depolamada bekler.
- Ürüne özel izinlerin geç fark edilmesi. Teknik ürünlerde uygunluk değerlendirmesi ve işaretleme, gıda ve bitkisel ürünlerde sağlık ve bitki sağlığı sertifikası, çift kullanımlı mallarda lisans gerekebilir. Bunların kendi süreleri vardır ve varıştan sonra tamamlanamaz; hangisinin gerektiğini teklif aşamasında belirleriz.
Hat sistemi ve süreler
Türkiye'de beyannameler risk analizine göre hatlara ayrılır: yeşil hatta belge kontrolü ve muayene yapılmaz, sarı hatta belgeler incelenir, kırmızı hatta mal fiziki olarak muayene edilir. Eksiksiz ve kendi içinde tutarlı bir belge setiyle ihracat gümrüğü genellikle aynı veya ertesi iş günü tamamlanır. Gecikmelerin kaynağı neredeyse hiçbir zaman prosedürün kendisi değil, belgeler hakkında açılan sorulardır.
Taşımacılıkla aynı ekip
Gümrükleme ile taşımayı farklı firmalardan aldığınızda belgeler geç iletilir, araç gümrükte bekler, sorumluluk tartışılır. Gümrük müşavirlerimiz karayolu, denizyolu ve havayolu operasyon ekipleriyle anlık iletişim içinde çalışır; gümrüklü depolama gereken durumlarda antrepo ve depolama seçeneklerini birlikte planlarız. Taşıma başka bir firmada olsa bile yalnızca gümrükleme hizmeti alabilirsiniz.
Faydalı rehberler
- Gümrükleme rehberi — ihracat ve ithalat adımları, belgeler ve vergi hesabı
- Türkiye'den Avrupa'ya kargo göndermek için gerekli belgeler — CMR, A.TR, EUR.1 ve diğer evrak
- Parsiyel yük mü, komple araç mı? — maliyet ve süre açısından doğru seçim
Sık Sorulan Sorular
A.TR ile EUR.1 arasındaki fark nedir?
A.TR, sanayi ürünlerinin Türkiye–AB Gümrük Birliği içinde serbest dolaşımda olduğunu belgeler ve AB'de gümrük vergisini ortadan kaldırır. EUR.1 ise Gümrük Birliği dışında kalan tarım ve demir-çelik ürünleri ile diğer serbest ticaret anlaşması ortaklarına yapılan ihracatta kullanılan tercihli menşe belgesidir. Yanlış belge hiçbir vergi avantajı sağlamaz; bu yüzden ilk adım belge almak değil malı doğru sınıflandırmaktır.
Gümrükleme ne kadar sürer?
Eksiksiz ve tutarlı bir belge setiyle ihracat gümrüğü genellikle aynı veya ertesi iş günü tamamlanır. İthalatta yeşil hat atanan beyannameler hızla sonuçlanır; sarı hatta belge incelemesi, kırmızı hatta fiziki muayene süreyi uzatır. Gecikmeler çoğunlukla belgeler arasındaki uyumsuzluklardan kaynaklanır; bu yüzden seti yüklemeden önce kontrol ederiz.
GTİP kodu nasıl tespit edilir?
GTİP, ürünün teknik özellikleri, bileşimi ve kullanım amacına göre belirlenir. Ürün açıklaması yetersiz kaldığında teknik şartname, katalog veya numune üzerinden çalışılır. Belirsiz durumlarda Ticaret Bakanlığı'na Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) başvurusu yapılarak resmi ve bağlayıcı bir sınıflandırma alınabilir.
Dahilde işleme rejimi nedir?
Dahilde işleme rejimi, yurt içinde işlenip ihraç edilmek koşuluyla ithal edilen hammadde ve ara malların gümrük vergisi gibi yükler ödenmeden veya teminata bağlanarak ithal edilmesini sağlar. İthal girdi kullanan ihracatçılar için önemli bir maliyet avantajıdır.
Taşıma olmadan yalnızca gümrükleme hizmeti alabilir miyim?
Evet. Taşıma başka bir firmada ise sınıflandırma, tercih belgeleri, ihracat veya ithalat beyannamesi ve karşı taraftaki gümrükle koordinasyonu üstleniriz. Bunun için fatura, çeki listesi, ürün tanımı ile gönderici ve alıcı bilgileri yeterlidir.