Douanegids Turkije

Deze douanegids legt uit wat er met een zending tussen Turkije en de EU gebeurt, in de volgorde waarin het gebeurt. Hij is geschreven voor Nederlandse en Belgische inkopers, exporteurs en expeditieafdelingen die het proces willen begrijpen zonder douanerecht te studeren: welke documenten nodig zijn, wanneer u invoerrechten betaalt en waar het in de praktijk misgaat. Zoekt u douane als dienst, kijk dan bij douaneafhandeling Turkije.

Begin hier: de handelsafspraken van Turkije zijn niet uniform

Alles volgt hieruit. Afhankelijk van de bestemming verschillen de positie van het invoerrecht en het vereiste document volledig:

• Europese Unie, industriële goederen — douane-unie. Geen invoerrecht bij een geldig A.TR.
• Europese Unie, landbouw en staal — buiten de douane-unie. Preferentie via EUR.1.
• Verenigd Koninkrijk — vrijhandelsakkoord VK–Turkije, preferentie tegen oorsprongsbewijs.
• Overige markten — het eigen tarief van het invoerland, met een certificaat van oorsprong als bewijs.

Hier een fout maken is de duurste vergissing die er is. Een A.TR voor landbouwproducten levert niets op; een zending naar een markt zonder preferentie met alleen een A.TR wordt gewoon tegen het volle tarief belast.

De volgorde van een zending Turkije → EU

Let op waar de productspecifieke eisen staan: stap twee, niet stap negen. Conformiteitsbeoordeling en gezondheidscertificering hebben eigen doorlooptijden en vragen soms laboratoriumonderzoek. Die regelt u niet na aankomst terwijl de opslagkosten oplopen.

De documenten uitgelegd

Handelsfactuur. De basis voor de douanewaarde. Vermeldt de Incoterm, aantallen, eenheids- en totaalwaarden en een goederenomschrijving die aansluit bij de goederencode (in Turkije de GTİP-code). Algemene omschrijvingen leiden tot vragen.

Paklijst. Aantal colli, netto- en brutogewichten, afmetingen. Moet sluiten met de factuur — verschillen zijn de meest voorkomende oorzaak van vertraging.

A.TR. Bewijst de status van vrij verkeer binnen de douane-unie Turkije–EU. Het is geen certificaat van oorsprong: goederen hoeven niet in Turkije gemaakt te zijn, alleen daar in het vrije verkeer te zijn.

EUR.1. Een certificaat van preferentiële oorsprong. Anders dan bij het A.TR moet de preferentiële oorsprong volgens de regels van het betreffende akkoord echt vaststaan.

Certificaat van oorsprong. Toont het land van oorsprong aan waar geen preferentie geldt. Verlaagt op zichzelf het recht niet.

CMR-vrachtbrief. Bewijs van de vervoersovereenkomst in het wegvervoer en basis voor aansprakelijkheidsvragen. Voorbehouden bij laden of lossen horen op dit document.

TIR-carnet / T1. Transitprocedures waarmee niet-ingeklaarde goederen door douanegebieden kunnen reizen. Welke van toepassing is, hangt af van de route.

Zo worden invoerrechten en btw berekend

De basis is de douanewaarde: de transactiewaarde van de goederen plus de kosten tot aan de EU-grens, afhankelijk van de afgesproken Incoterm. Daarover wordt het recht voor de goederencode berekend — nul voor industriële goederen met een geldig A.TR — en vervolgens de invoer-btw van het bestemmingsland; in Nederland is dat 21 procent, of 9 procent voor bepaalde categorieën. Voor btw-ondernemers is invoer-btw aftrekbaar, en met een vergunning artikel 23 kan de invoer-btw in Nederland naar de btw-aangifte worden verlegd. Het raakt dus uw liquiditeit, niet uw marge. Accijnsgoederen kennen aanvullende heffingen die niet aftrekbaar zijn.

Een praktische waarschuwing: een te lage waarde opgeven bespaart niets. Valt de aangegeven waarde onder de risicoprofielen van de douane, dan volgen herwaardering en controle, en de totale kosten inclusief vertraging overtreffen het schijnbaar bespaarde recht.

Andersom: exporteren naar Turkije

Ook voor Nederlandse exporteurs werkt de douane-unie: industriële goederen in het vrije verkeer van de EU gaan met een A.TR zonder Turks invoerrecht Turkije in. De Turkse aangifte loopt elektronisch via BİLGE en krijgt een groen, geel of rood kanaal toegewezen: vrijgave, documentcontrole of fysieke inspectie. Turkse btw (KDV) wordt bij invoer apart geheven, en voor bepaalde goederen, vooral van niet-EU-oorsprong, kunnen aanvullende heffingen gelden. Laat de classificatie daarom vooraf controleren.

De vijf duurste fouten

• Goederencode geschat. Die bepaalt recht, verboden en documenteisen; een fout betekent naheffing en controle.
• Factuur en paklijst wijken af. Verschillende aantallen of gewichten leiden bijna altijd tot vragen.
• Verkeerd preferentiedocument. Een A.TR buiten de douane-unie of naar een markt zonder preferentie levert niets op.
• Producteisen pas bij aankomst ontdekt. Certificering kost tijd terwijl opslag per dag wordt gerekend.
• Waarde te laag opgegeven. Herwaardering en controle kosten meer dan het bespaarde recht.

Alle vijf zijn vóór het laden te voorkomen — daar werken wij, in plaats van aan de grens te reageren. Voor het transport zelf: wegtransport, zeevracht en luchtvracht vanuit Turkije, of het totaaloverzicht bij expediteur Turkije.

Veelgestelde vragen