Uluslararası ticarette her sözleşmenin üzerinde mutlaka durması gereken bir konu var: malın hangi noktada kimin sorumluluğuna girdiği. Bu soruyu yanıtlayan sistem, ICC (Uluslararası Ticaret Odası) tarafından yayımlanan ve en son 2020 yılında güncellenen INCOTERMS kurallarıdır.
Bir Türk ihracatçı olarak alıcınıza "FOB İstanbul" mı yoksa "CIF Hamburg" mı teklif etmeliyiz sorusuyla karşılaştıysanız, bu rehber tam size göre.
INCOTERMS Nedir ve Neden Önemlidir?
INCOTERMS (International Commercial Terms), alıcı ve satıcı arasındaki nakliye, sigorta, gümrük ve risk sorumluluklarını standart kısaltmalarla tanımlayan uluslararası ticaret terimleridir. 2020 güncellemesiyle birlikte 11 terim iki gruba ayrılmıştır: tüm taşıma modları için geçerli olanlar ve yalnızca deniz/iç su taşımacılığı için geçerli olanlar.
INCOTERMS seçimi yanlış yapıldığında şu sonuçlarla karşılaşılabilir: beklenmedik gümrük masrafları, hasarlı malda sorumluluk tartışması, sigortasız taşınan yük ve anlaşmazlık durumunda hukuki belirsizlik. Kısacası ihracat veya ithalat fiyatlandırmasını doğrudan etkileyen bir karardır.
En Çok Kullanılan 4 INCOTERMS Terimi
EXW – Ex Works (Fabrika Teslim)
Satıcının sorumluluğu en düşük terimdir. Mal satıcının deposundan veya fabrikasından teslim edilir; bundan sonraki her şey — yükleme, nakliye, gümrük, sigorta — alıcıya aittir. Türkiye'den ihracat yapan küçük üreticiler genellikle bu terimi tercih eder çünkü işlemleri alıcıya bırakır. Ancak alıcının Türkiye'de güvenilir bir freight forwarder'ı yoksa ciddi sorunlar yaşanabilir.
FOB – Free On Board (Gemide Teslim)
Yalnızca deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır. Satıcı malı yükleme limanında gemiye teslim edene kadar tüm masrafları karşılar; gemiye yükleme anından itibaren sorumluluk alıcıya geçer. Türkiye'den konteyner ihracatında en yaygın kullanılan terimdir. İzmir, Mersin veya Ambarlı limanından çıkan sevkiyatlar için çok uygun bir modeldir.
CIF – Cost, Insurance and Freight (Masraf, Sigorta ve Navlun Dahil)
Yine yalnızca denizyolu için geçerlidir. Satıcı varış limanına kadar navlun ve sigortayı öder; ancak risk gemiye yükleme anında alıcıya geçer. Yani sigorta satıcı tarafından yapılır ama hasar durumunda alıcı talep açar — bu çelişkili görünen durum pratikte anlaşmazlıklara yol açabilir. CIF tekliflerinde sigorta poliçesinin detaylarını mutlaka inceleyin.
DDP – Delivered Duty Paid (Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim)
Satıcının üstlendiği sorumluluk en yüksek terimdir. Mal, belirlenen varış noktasına gümrük vergileri de dahil olmak üzere teslim edilir. E-ticaret ihracatçıları için giderek daha popüler hale geliyor çünkü alıcı "kapıda ekstra ödeme yok" güvencesi istiyor. Ancak Türk ihracatçı için AB ülkelerindeki KDV yükümlülüğü DDP'yi karmaşık kılabilir; bu durumu gümrük müşavirinizle önceden netleştirin.
Tüm Taşıma Modları için Geçerli Diğer Terimler
DAP (Varış Noktasında Teslim), DPU (Boşaltılmış Teslim) ve CPT/CIP gibi terimler karayolu, havayolu ve denizyolu dahil tüm modlarda kullanılabilir. Özellikle karayolu taşımacılığı ile yapılan Türkiye-Avrupa ihracatlarında DAP yaygındır; satıcı malı alıcının deposu önüne kadar taşır, boşaltma alıcıya aittir.
INCOTERMS ve Gümrük Sorumluluğu
INCOTERMS, ithalat gümrük beyannamesinin kimin tarafından verileceğini de dolaylı olarak belirler. EXW ve FOB'da ihracat gümrüğü satıcıya, ithalat gümrüğü alıcıya aittir. DDP'de ise satıcı ithalat gümrüğünü de üstlenir. Gümrükleme hizmetimiz, seçtiğiniz INCOTERMS terimine göre size gereken tüm belge ve beyanname süreçlerini yönetir.
Hangi INCOTERMS'i Seçmeli?
Pratik bir kural: ihracat deneyiminiz azsa ve yabancı lojistik ağına hakimseniz FOB veya EXW mantıklıdır. Alıcınıza kolaylık sağlamak ve fiyatı tek kalemde sunmak istiyorsanız CIF veya DAP düşünün. Yüksek hacimli, düzenli sevkiyatlarda ise her iki tarafın da net maliyeti görmesi için FOB genellikle en temiz başlangıç noktasıdır.
INCOTERMS seçimi tek başına yapılan bir karar değildir; navlun fiyatı, sigorta maliyeti, gümrük prosedürleri ve alıcının ülkesindeki düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir. Denizyolu veya havayolu taşımacılığınızı planlıyor ve hangi terimi kullanmanız gerektiğinden emin değilseniz, operasyon ekibimiz size özel analiz yapabilir.
2020 Güncellemesiyle Gelen Değişiklikler
INCOTERMS 2020'nin en dikkat çekici yeniliği, güvenlik sorumluluklarının (özellikle DAP ve DPU için) daha net tanımlanması ve FCA (Free Carrier) terimi altında satıcının, alıcı tarafından ayarlanan taşıyıcıya teslim sırasında "yükleme bildirimli" konşimento talep edebilmesidir. Bu özellikle akreditif (LC) kullanan ihracatçılar için önemliydi.
Uluslararası ticarette yanlış INCOTERMS seçimi bazen mal değerinin üzerinde maliyete yol açar. Sözleşmenizi imzalamadan önce lojistik partnerinizle birlikte değerlendirin.
Yükünüz İçin Ücretsiz Teklif Alın
Uluslararası taşımacılık ve lojistik ihtiyaçlarınız için hemen bizimle iletişime geçin.
Teklif Al →